Jinekomasti, erkekte meme bezi dokusunun iyi huylu olarak büyümesidir; göğüste yalnızca yağ birikmesine ise yalancı jinekomasti denir. Çoğu hastada ikisi bir aradadır ve tedavi bu ayrıma göre planlanır.
Aşağıda jinekomastinin nedenlerini, hangi durumda önce hormon değerlendirmesi gerektiğini, evreleri, ameliyat yöntemlerini, hafta hafta iyileşmeyi ve riskleri anlatıyorum.
Jinekomasti nedenli meme estetiği tercih edildiğinde uygulanacak işlemler genel olarak aşağıdaki gibidir
Ameliyat çoğu hastada 1-2 saat sürer ve genellikle genel anestezi altında yapılır. Çoğu hasta bir gece hastanede kalır. İlk günlerdeki ağrı ve baskı hissi, verdiğim ağrı kesicilerle kontrol altına alınır.
Yağ ağırlıklı olgularda göğüs yan tarafındaki küçük giriş deliklerinden yapılan liposuction yeterli olabilir. Meme bezi dokusu büyümüşse, areolanın alt kenarından yapılan küçük bir kesiyle bez dokusu ayrıca çıkarılır.
Bazı hastalarda jinekomastiye deri sarkması da eşlik eder. Bu durumda deri fazlasının alınması da gerekir ve iz, yalnızca liposuction ya da bez çıkarılması yapılan hastalara göre daha uzun olur. Kalacak iz, alınacak deri miktarına göre değişir.
Kompresyon yeleği ilk 4-6 hafta banyo dışında sürekli kullanılır. Masa başı işe genellikle bir hafta içinde dönülür; ağırlık çalışmasına 6. haftadan sonra kademeli dönülür.
Muayenede jinekomasti hakkında en sık sorulan soruları aşağıda yanıtladım.
Jinekomasti, erkekte meme bezi dokusunun iyi huylu olarak büyümesidir. Ergenlikte ve ileri yaşta daha sık görülür; bazı ilaçlar, anabolik steroidler, kilo artışı, karaciğer, böbrek ve hormon hastalıkları neden olabilir, birçok hastada ise belirgin bir neden bulunamaz. Göğüste yalnızca yağ birikmesi yalancı jinekomasti olarak adlandırılır ve tedavisi farklıdır.
Önce nedenine bakarım. Jinekomasti bir ilaçtan, steroid kullanımından ya da tedavi edilebilir bir hormon sorunundan kaynaklanıyorsa ilk adım o nedeni ele almaktır; yeni başlamış dokuda bu, gerilemeyi sağlayabilir. Neden bulunamadıysa ya da doku uzun süredir var olup sertleştiyse kalıcı çözüm cerrahidir. Ergenlikte ise çoğu hastada önce bir süre izlemeyi öneririm.
Kullandığınız tüm ilaçları, takviyeleri ve varsa steroid kullanımınızı muayenede açıkça söylemeniz gerekir; plan buna göre yapılır. Kan sulandırıcı etkisi olan ilaç ve bitkisel ürünler hekiminizle konuşularak ameliyattan önce düzenlenir, sigaranın birkaç hafta önce bırakılması önerilir. Ameliyattan çıkarken kompresyon yeleği giyeceğiniz için ölçünüz önceden alınır. Yağ ağırlıklı olgularda liposuction yeterli olabilir; bez dokusu varsa ayrıca çıkarılması gerekir.
Liposuction için birkaç milimetrelik giriş delikleri, bez dokusu için areolanın alt kenarında yarım ay şeklinde küçük bir kesi kullanılır. Bu izler çoğu hastada zamanla solar ve belirginliğini büyük ölçüde yitirir. Deri fazlasının alınması gereken ileri evrelerde iz daha uzundur. İz bırakmayan cerrahi yoktur; iz kalitesi kişinin cilt yapısına da bağlıdır.
Çoğu hasta bir gece hastanede kalır. Kompresyon yeleği ilk 4-6 hafta banyo dışında sürekli kullanılır. Masa başı işe genellikle bir hafta içinde dönülür, hafif egzersize 3-4. haftadan sonra başlanır; ağırlık çalışmasına 6. haftadan sonra kademeli dönülür ve göğüs hareketleri en son eklenir. Sonucu üçüncü aydan önce değerlendirmemenizi öneririm; son şekil genellikle altıncı ayda oturur.
Yağlanmaya bağlı görünüm, yani yalancı jinekomasti, kilo verme ve düzenli egzersizle belirgin şekilde azalabilir. Gerçek jinekomastide ise büyüyen şey meme bezidir; göğüs egzersizleri ya da kilo vermek bu dokuyu yok etmez. Çevredeki yağ azaldıkça meme başı altındaki sert doku daha da belirgin hale bile gelebilir.
Çıkarılan bez dokusu geri gelmez. Ancak meme başı altında bilerek bırakılan ince doku, neden sürerse yeniden büyüyebilir. Ameliyattan sonra anabolik steroid kullanımına dönmek, jinekomasti yapan bir ilacı sürdürmek ya da tedavi edilmemiş bir hormon sorunu tekrarlamanın başlıca nedenleridir. Kilo alınması da yağ bileşeninin geri gelmesine yol açar.
Ergenlikteki jinekomasti çoğu gençte kendiliğinden geriler; bu yüzden önce izlemeyi öneririm. Uzun süre gerilemeyen, büyük ve gencin günlük hayatını, spor ve sosyal ortamlarını belirgin şekilde etkileyen olgularda, aile ile birlikte ve gerekirse endokrinoloji değerlendirmesinden sonra ameliyat konuşulabilir. Karar, kilonun ve büyümenin durumuna göre kişiye özel verilir.
Jinekomasti iyi huylu bir büyümedir ve kansere dönüşen bir durum olarak kabul edilmez. Bununla birlikte erkekte de meme kanseri nadiren görülebilir. Tek taraflı, meme başından uzakta, çok sert ve yapışık bir kitle, meme başında çekilme ya da kanlı akıntı varsa bu tablo jinekomasti gibi değerlendirilmez; önce görüntüleme ve gerekirse biyopsi yapılır.
Yürüyüşe ameliyat gününden itibaren başlarsınız. Hafif tempolu egzersiz genellikle 3-4. haftadan sonra, ağırlık çalışması 6. haftadan sonra kademeli olarak eklenir. Göğüs presi, şınav ve benzeri göğüs hareketleri en son eklenir; kompresyon yeleği dönemi tamamlanmadan ağırlığa dönülmesini önermem. Kesin takvimi kontrollerde iyileşmenize bakarak veririm.
Jinekomasti, erkekte meme bezi (glandüler) dokusunun iyi huylu olarak büyümesidir. Muayenede meme başının hemen altında, sınırları ele gelen, lastik kıvamında disk şeklinde bir doku olarak hissedilir. Tek memede ya da iki memede birden görülebilir. Göğüs bölgesinde meme bezi büyümeden yalnızca yağ birikmesine ise yalancı jinekomasti (psödojinekomasti) denir. Günlük dilde ikisine de "erkekte meme büyümesi" deniyor; oysa tedavileri farklıdır.
Kliniğime erkek göğsü şikâyetiyle gelen hastaların çoğunda iki durum bir aradadır: meme başının altında bir miktar bez dokusu, çevresinde de yağ. Bu yüzden erkek meme ameliyatını planlarken ilk sorum her zaman aynıdır: Büyüyen şey bez mi, yağ mı, yoksa ikisi birden mi? Cevap, hangi yöntemi kullanacağımı ve ameliyattan ne bekleyebileceğinizi belirler.
Kısaca: bez dokusu daha sert ve sınırlıdır, meme başının altında toplanır ve kilo verince kaybolmaz. Yağlanma ise yumuşaktır, göğsün geneline yayılır ve kiloyla birlikte artıp azalır. Evde yapabileceğiniz basit kontrolü ve iki durumu ayırmanın ipuçlarını jinekomasti mi yağlanma mı yazımda ayrıntılı anlattım. Kesin ayrımı muayene ve gerektiğinde meme ultrasonu yapar.
Meme bezi, erkek vücudunda da vardır ve östrojen etkisiyle büyüyebilir. Östrojen ile testosteron arasındaki denge östrojen lehine değiştiğinde bez dokusu uyarılır. Bu dengeyi bozan başlıca durumlar şunlardır:
Birçok hastada ise ayrıntılı araştırmaya rağmen belirgin bir neden bulunamaz. Buna idiyopatik jinekomasti denir ve tedavi seçenekleri aynıdır.
Her jinekomastide geniş hormon araştırması gerekmez. Ancak aşağıdaki durumlarda ameliyat planından önce kan tetkikleri istiyor, gerekirse sizi endokrinoloji uzmanına yönlendiriyorum:
Altta tedavi edilebilir bir neden bulunursa önce o tedavi edilir. Yeni başlamış jinekomastide neden ortadan kalkınca doku gerileyebilir. Uzun süredir var olan dokuda ise zamanla sertleşme (fibrozis) gelişir; bu evrede ilaçla gerilemesi pek beklenmez ve kalıcı çözüm cerrahidir.
Erkekte meme kanseri nadirdir ama vardır. Jinekomasti genellikle meme başının tam altında, ortada yerleşir, lastik kıvamındadır ve çoğu zaman iki taraflıdır. Buna karşılık tek taraflı, meme başından uzakta yerleşen, çok sert ve alttaki dokuya yapışık bir kitle; meme başında içe çekilme, kanlı akıntı, ciltte çekinti ya da koltuk altında ele gelen bez varsa, bu tablo jinekomasti gibi değerlendirilmez. Önce meme ultrasonu ya da mamografi, gerekirse biyopsi yapılır; ameliyat planını bu sonuçlar netleştikten sonra konuşuruz. Bu bulgulardan birini fark ederseniz beklemeden hekime başvurun.
En sık şikâyet göğüste belirginleşme ve dar tişörtle, havuzda ya da plajda rahatsızlıktır. Yeni başlamış jinekomastide meme başının altında hassasiyet ve dokunmakla ağrı olabilir. Meme başı ve renkli halka (areola) büyüyebilir, öne doğru kabarık görünebilir.
Tanı çoğu hastada öykü ve muayeneyle konur. Muayenede şunlara bakarım:
Ameliyat planında en çok işime yarayan sınıflama, göğüs büyüklüğünü ve deri fazlasını birlikte değerlendiren Simon sınıflamasıdır. Evre, hangi yöntemin gerekeceğini ve izin nerede, ne uzunlukta olacağını büyük ölçüde belirler.
| Evre | Görünüm | Deri fazlası | Genellikle düşündüğüm yöntem |
|---|---|---|---|
| Evre 1 | Hafif büyüme, çoğu zaman meme başı çevresinde sınırlı bir kabarıklık | Yok | Liposuction ve/veya areola kenarından küçük bir kesiyle bez dokusunun çıkarılması |
| Evre 2a | Orta derecede büyüme, göğüs daha dolgun | Yok | Liposuction ile bez dokusunun çıkarılması birlikte |
| Evre 2b | Orta derecede büyüme | Hafif; meme başı biraz aşağıda | Liposuction ve bez çıkarılması; cildin toparlanması beklenir, gerekirse areola çevresinden sınırlı deri alınması |
| Evre 3 | Belirgin büyüme, kadın memesine benzeyen sarkık görünüm | Belirgin | Liposuction, bez çıkarılması ve deri fazlasının alınması; çoğu zaman meme başının yeniden konumlandırılması |
Sınıflama bir rehberdir. Aynı evrede iki hastanın cilt esnekliği farklı olabilir; son kararı muayenede, cildin ne kadar toparlanabileceğini değerlendirerek veririm.
Jinekomasti ameliyatı için uygun olabileceğiniz durumlar:
Ameliyatı ertelediğim ya da önermediğim durumlar:
Jinekomasti ameliyatında üç ayrı iş vardır ve her hastada hangilerinin gerektiğini dokunun yapısı belirler: yağın alınması, bez dokusunun çıkarılması ve gerekirse deri fazlasının alınması. Çoğu hastada ilk ikisini aynı seansta birlikte yaparım.
Göğüs ve koltuk altına doğru uzanan yağ, birkaç milimetrelik giriş deliklerinden ince kanüllerle alınır. Delikler mümkün olduğunca göğüs yan tarafına ve kıvrımlara yerleştirilir. Erkek göğsündeki yağ çoğu zaman sert ve liflidir; bu tür dokuda ultrason destekli vaser liposuction çalışmayı kolaylaştırabilir. Hangi bölgede hangi liposuction tekniğini seçtiğimi genel olarak ayrıca anlattım. Yalancı jinekomastide, yani sorun yalnızca yağsa, liposuction tek başına yeterli olabilir.
Meme bezi liposuction kanülüyle alınamaz. Gerçek jinekomastide bez dokusunu, meme başının renkli halkasının (areola) alt kenarından yapılan yarım ay şeklinde küçük bir kesiden çıkarırım. Bu kesi, areolanın renk sınırına denk geldiği için zamanla belirginliğini büyük ölçüde yitirir. Meme başının altında ince bir doku tabakasını bilerek bırakırım; tamamı alınırsa meme başı içe çöker ve çukur bir görünüm oluşur. Bez varken yalnızca liposuction yapılırsa ise çevredeki yağ azalır, meme başı altındaki sert doku öncekinden daha belirgin kalır. Karma tipte bu yüzden iki yöntemi birlikte kullanırım.
Evre 2b ve 3'te, özellikle büyük kilo kaybından sonra, doku alındığında cilt yeterince toparlanmayabilir. Hafif deri fazlasında areola çevresinden sınırlı bir deri alınması yeterli olur. Belirgin sarkmada ise göğüs altından yapılan daha uzun kesilerle deri fazlası alınır ve meme başı yeni yerine taşınır. Bu durumda iz daha uzundur; bunu ameliyattan önce açıkça konuşuruz. Cildin kendiliğinden ne kadar toparlanacağını önceden kesin bilmek her zaman mümkün olmadığından, sınırda olan hastalarda deri alınmasını ikinci bir aşamaya bırakmayı da seçenek olarak konuşuruz.
Evet, uygun hastada. Jinekomasti ameliyatını karın ya da bel yanları liposuction'ı ile aynı seansta planladığım hastalar oluyor. Karın kaslarının hatlarını belirginleştirmek isteyen, yağ oranı uygun hastalarda six pack ameliyatı da aynı planın parçası olabilir. Birleşik planda ameliyat süresi uzar; bu kararı genel sağlık durumunuza ve toplam işlem genişliğine bakarak veririm.
Yeni başlamış, ağrılı jinekomastide altta yatan neden tedavi edilir; bazı hastalarda endokrinoloji uzmanı ilaç tedavisini değerlendirebilir. Ancak uzun süredir var olan, sertleşmiş bez dokusu ilaçla kaybolmaz. Egzersiz, diyet, bölgesel yağ eritme uygulamaları ya da kremler yağlanmayı azaltabilir ama meme bezini ortadan kaldırmaz.
Jinekomasti ameliyatını çoğu hastada genel anestezi altında yapıyorum. Yalnızca yağ ağırlıklı ve sınırlı olgularda lokal anestezi ile birlikte sedasyon da seçenek olabilir; anestezi türüne anestezi uzmanıyla birlikte karar veririz. Ameliyat çoğu hastada 1-2 saat sürer. Deri fazlasının alındığı ya da başka bir işlemin eklendiği ameliyatlarda süre uzar.
Ameliyatlar ameliyathane koşullarında, anestezi uzmanı eşliğinde yapılır. Çoğu hasta bir gece hastanede kalır. Bez dokusu çıkarılan bazı hastalarda, biriken sıvının dışarı alınması için ince bir dren yerleştiririm; genellikle ilk günlerde çekilir. Ameliyat sonunda kompresyon yeleği giydirilir.
Aşağıdaki takvim genel çerçevedir; kesin süreleri işlemin genişliğine ve kontrollerde gördüğüm iyileşmeye göre size özel veririm.
| Dönem | Ne beklenir? | Yelek (korse) | Günlük hayat ve spor |
|---|---|---|---|
| İlk 48 saat | Şişlik, morluk, baskı hissi, giriş deliklerinden hafif sızıntı | Banyo dışında sürekli | Ameliyat gününden itibaren kısa ve sık yürüyüş |
| 1. hafta | Şişlik genellikle 3. gün civarı en yüksek düzeyde, sonra azalır; hassasiyet sürer | Banyo dışında sürekli | Masa başı işe genellikle bir hafta içinde dönüş; kolları zorlayan hareketlerden kaçınma |
| 2-3. hafta | Morluklar solar; dokuda geçici sertlik ve his değişikliği olabilir | Banyo dışında sürekli | Günlük işler; ağır kaldırma yok |
| 4-6. hafta | Ödemin önemli kısmı çekilir, sertlik yumuşamaya başlar | 4-6. haftanın sonuna kadar; sonrası hekim önerisiyle azaltılır | Hafif tempolu egzersiz genellikle 3-4. haftadan sonra; göğüs çalışmaları henüz yok |
| 6. haftadan sonra | Göğüs hattı belirginleşir | Çoğu hastada bırakılır | Ağırlık çalışmasına kademeli dönüş; göğüs ve omuz hareketleri en son eklenir |
| 3-6. ay | İnce ödem çekilir, iz solmaya başlar | Yok | Normal program; son şekil genellikle 6. ayda, bazen 1. yılda |
Yeleğin amacı ödemi sınırlamak, alınan dokunun boşluğunda sıvı birikmesini önlemek ve cildin yeni göğüs hattına oturmasına yardım etmektir. Çok sıkı yelek yararlı değildir; nefes almanızı ve rahat oturmanızı engellemeyen, bölgeyi saran bir yelek yeterlidir. Ödem, sertlik ve dalgalanmanın ne zaman geçtiğini liposuction sonrası iyileşme yazımda, spora dönüşün genel mantığını da ameliyat sonrası spor yazımda anlattım. Spor yapan hastalarıma özellikle şunu söylüyorum: ağrının geçmesi dokunun iyileştiği anlamına gelmez. Göğüs presi ve benzeri hareketlere erken dönmek kanama ve sıvı birikimi riskini artırır.
Her cerrahide olduğu gibi jinekomasti ameliyatının da riskleri vardır. Doğru hasta seçimi, dikkatli planlama ve ameliyat sonrası önerilere uyum bu riskleri büyük ölçüde azaltır:
Göğüs hattındaki değişimi ameliyattan hemen sonra fark edersiniz, ancak şişlik nedeniyle ilk haftalardaki görüntü sonuç değildir. Sonucu üçüncü aydan önce değerlendirmemenizi öneririm; son şekil genellikle altıncı ayda, bazı hastalarda birinci yılın sonunda oturur.
Çıkarılan bez dokusu ve alınan yağ hücreleri geri gelmez. Sonucun kalıcılığını bozabilecek iki etken vardır:
Jinekomasti ameliyatı için herkese uyan tek bir fiyat yoktur, çünkü plan dokunun yapısına ve evreye göre değişir. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
Bu etkenler ancak muayenede netleştiği için net bilgi, muayene ve planlamanın ardından size özel olarak verilir.
Adana'daki muayenehanemde jinekomasti değerlendirmesine her zaman aynı sırayla başlıyorum: önce nedenini ve dokunun tipini anlamak, sonra tedaviyi planlamak. İlk görüşmede öykünüzü alıyor, göğsü ve gerekirse testisleri muayene ediyor, bez ile yağı ayırmak için gerektiğinde ultrason istiyorum. Hormonal bir neden düşündüğümde ameliyat planını endokrinoloji değerlendirmesinin sonucuna göre yapıyoruz. Ameliyatlar ameliyathane koşullarında, anestezi uzmanı eşliğinde yapılır; kontroller muayenehanede sürdürülür.
Muayene randevusunu online randevu formundan ya da iletişim bilgilerimizdeki telefonla alabilirsiniz. Ameliyat sonrası kontrollerin takvimini de ilk görüşmede birlikte planlıyoruz.
Detaylı bilgi ve randevu için:
Adres: Reşatbey, Gazipaşa Blv. Ulvi Özdemir Apartmanı Kat:1 No:1, 01120 Seyhan/Adana
Telefon: +90 532 550 70 99