Ameliyat izinin nasıl olgunlaştığını, izin görünümünü neyin belirlediğini ve piyasadaki kremlerden gerçekte ne beklenebileceğini anlatıyorum.
Ameliyat kararı veren hastalarımın neredeyse tamamının ilk sorusu aynı: "İz kalacak mı?" Dürüst cevap şu: cildi kesen her işlem iz bırakır. Cerrahinin hedefi izsiz iyileşme değil, izin mümkün olduğunca ince, açık renkli ve göze çarpmayan bir yerde olmasıdır. Bu yazıda izin nasıl olgunlaştığını, neyin gerçekten fark yarattığını ve piyasadaki ürünlerden ne beklenip ne beklenmeyeceğini anlatacağım.
Yara iyileşmesi kabaca üç dönemde ilerler ve izin son hali bu sürecin sonunda ortaya çıkar.
Bu yüzden bir izi ilk üç ayda değerlendirmek yanıltıcıdır. Nihai görünüm için genellikle bir yıl beklemek gerekir.
Cildin doğal gerilim hatlarına uygun yerleştirilen kesiler daha ince iyileşir. Cerrahi planlamada kesinin nereye konduğu, sonradan uygulanacak hiçbir kremin telafi edemeyeceği kadar belirleyicidir. Bu nedenle karın germe, meme küçültme gibi ameliyatlarda kesi yeri iç çamaşırıyla gizlenebilecek biçimde planlanır.
Koyu ciltlerde renk değişikliği ve kabarık iz eğilimi daha yüksektir. Genç ciltler daha güçlü iyileşir ama daha kabarık iz yapabilir. Ailede kabarık ya da keloid iz öyküsü varsa risk artar; bunu ameliyat öncesi hekiminize söylemeniz önemlidir.
Sigara damarları büzer ve yaraya giden oksijeni azaltır. Bu, iyileşmeyi geciktirir ve iz kalitesini doğrudan bozar. Yetersiz protein alımı, kontrolsüz şeker hastalığı ve ciddi kansızlık da iyileşmeyi olumsuz etkiler.
Bu sorunun cevabı ürüne göre değişiyor ve piyasadaki iddiaların çoğu abartılı.
Bilimsel kanıtı en güçlü olan grup budur. Silikon, izin üzerinde nem dengesini koruyan bir örtü oluşturur ve fazla kolajen üretimini sınırlar. Özellikle kabarık iz eğilimi olan hastalarda kızarıklığı ve kabarıklığı azalttığı gösterilmiştir. Jel mi bant mı sorusunda belirleyici olan bölgedir: yüz gibi görünür ve hareketli alanlarda jel, karın gibi geniş ve kapalı alanlarda bant daha kullanışlıdır.
Soğan ekstresi içeren ürünler yaygın olarak kullanılıyor; katkısı silikon kadar net değil. E vitamini içeren kremlerin izi düzelttiğine dair güvenilir bir kanıt yok, üstelik bazı kişilerde tahrişe yol açabiliyor. "İzi tamamen siler" diyen hiçbir ürüne itibar etmemenizi öneririm; böyle bir ürün yok.
Kremin ovularak uygulanmasının kendisi de fayda sağlar. Düzenli masaj dokuyu yumuşatır. Yani bazı ürünlerin etkisinin bir kısmı içeriğinden değil, uygulama sırasında yapılan masajdan gelir.
İz bakımına yara tamamen kapandıktan sonra başlanır. Kabuk varken ya da açık alan varken ürün sürülmez. Genellikle dikişler alındıktan ve cilt bütünlüğü sağlandıktan yaklaşık iki hafta sonra başlanabilir.
Süre konusunda hastalarım genellikle erken vazgeçiyor. Silikon uygulamasından anlamlı fayda görmek için günde yeterli süre ve en az üç ay, çoğu zaman altı ay boyunca düzenli kullanım gerekir. Bir hafta kullanıp bırakmak sonuç vermez.
Bu, en çok ihmal edilen ama en çok fark yaratan başlık. Yeni iz güneşe maruz kaldığında kalıcı biçimde koyulaşabilir. Olgunlaşmasını tamamlamamış bir izin en az bir yıl boyunca güneşten korunması gerekir. Giysiyle kapatmak en etkili yoldur; açık kalan bölgelerde yüksek faktörlü güneş koruyucu kullanılmalı ve gün içinde yenilenmelidir.
Her kabarık iz keloid değildir. İzin sınırları içinde kalan, zamanla bir miktar gerileyen kabarıklığa hipertrofik iz denir. Keloid ise izin sınırlarını aşarak çevre sağlam dokuya doğru büyür, kendiliğinden gerilemez ve tekrarlama eğilimi yüksektir.
Kaşıntı, batma, hızlı büyüme ve sınırları aşan kabarıklık varsa beklemeden hekime başvurulmalıdır. Erken dönemde başlanan tedavi, geç dönemde başlanandan çok daha etkilidir.
Olgunlaşmış ama rahatsız edici bir iz için elimizde şu seçenekler var:
Aynı hastada bile her bölge farklı iyileşir. Bunun nedeni cildin gerginliği, kalınlığı ve hareket miktarıdır:
Bu farklar, aynı bakımı uygulamanıza rağmen bir izin diğerinden daha belirgin kalmasını açıklar.
Muayenehanemde en sık gördüğüm hatalar şunlar:
Bir de zamanlama hatası var: hastaların çoğu üçüncü ayda izin en kötü halini görüp paniğe kapılıyor. Oysa o dönem olgunlaşmanın henüz başı. Sabır, bu konuda uygulanan çoğu üründen daha etkili.
İz revizyonu ve iz bakımı, plastik cerrahinin günlük pratiğinin bir parçasıdır.
İzinizden memnun değilseniz acele karar vermeyin. Çoğu iz altıncı aydan sonra belirgin biçimde soluklaşır. Bir yılın sonunda hâlâ rahatsız ediyorsa, seçenekleri konuşmak üzere muayene olmanız uygun olur.
Ameliyat izi ve iz bakımı hakkında en sık sorulanlar.
Tamamen kaybolmaz. Zamanla incelir, açılır ve göze çarpmaz hale gelir. "İzi tamamen siler" iddiasında bulunan hiçbir ürün ya da yöntem yoktur.
En kırmızı ve kabarık dönem ilk üç aydır. Altıncı aydan itibaren belirgin biçimde soluklaşır. Nihai görünüm genellikle bir ila bir buçuk yılda ortaya çıkar.
Bilimsel kanıtı en güçlü olan grup silikon jel ve silikon bantlardır. Marka değil içerik ve düzenli kullanım belirleyicidir. Ürün seçimi için hekiminize danışmanız uygun olur.
Yara tamamen kapandıktan sonra, genellikle dikişler alındıktan yaklaşık iki hafta sonra. Kabuk varken ya da açık alan varken ürün sürülmez.
Olgunlaşmasını tamamlamamış iz güneşe maruz kalırsa kalıcı biçimde koyulaşabilir. En az bir yıl boyunca giysiyle kapatmak ya da yüksek faktörlü koruyucu kullanmak gerekir.
Kabarıklık izin kendi sınırları içinde kalıyorsa hipertrofik iz olabilir ve zamanla bir miktar geriler. Sınırları aşıp çevre sağlam dokuya yayılıyorsa keloid düşünülür. Ayrımı muayeneyle yapmak gerekir.
Genellikle izin olgunlaşmasını tamamlaması beklenir, yani en az bir yıl. Daha erken yapılan revizyonlarda sonucun yine kabarık iyileşme riski yüksektir.
Göz kapağı düşüklüğü ile deri fazlalığı sık karıştırılır ama tedavileri farklıdır. Nedenlerini, tek gözde olmasının ne anlama geldiğini ve hangi durumun acil olduğunu anlatıyorum.
Mastopeksi ne demek, hangi sarkma derecesinde gündeme gelir, kesi desenleri nasıl seçilir ve ameliyattan sonra gerçekte ne değişir; hepsini anlatıyorum.
Sıvı yüz germe adıyla anlatılan işlem aslında bir germe ameliyatı değil. Ne yaptığını, neyi yapamadığını, kimde işe yaradığını ve cerrahi yüz germeden farkını anlatıyorum.
RANDEVU AL 
