Alın, kaş arası, kaz ayağı, masseter, boyun ve terleme bölgeleri. Botoksun hangi bölgede ne yaptığı, hangi şikayette işe yaramadığı anlatılıyor.
Botoks nerelere yapılır sorusu, muayenehanemde uygulamayla ilgili ilk konuşmanın neredeyse tamamını oluşturuyor. Çoğu kişi bunu yalnızca alın çizgileri için bilinen bir işlem sanıyor. Oysa kullanım alanı hem estetik hem tıbbi tarafta epeyce geniş. Bu yazıda bölge bölge neyin hedeflendiğini, hangi şikayette işe yaradığını ve nerelerde beklentinin karşılanmadığını anlatacağım.
Uygulanan madde, sinir ucundan kasa giden sinyali geçici olarak azaltır. Yani sadece kas hareketiyle ilgili sorunlarda işe yarar. Bir de ter bezlerine giden benzer sinir uçları üzerinden çalışır, terleme kullanımının dayanağı bu.
Bu tek cümle, hangi bölgede sonuç alınacağını da belirliyor. Hareketle oluşan çizgi, aşırı çalışan kas ve aşırı terleme: bu üç başlık dışında beklenti karşılanmaz.
Uygulamanın en sık yapıldığı ve sonucun en öngörülebilir olduğu alan burası.
Bu bölgede sınırlar daha dar. Kaslar konuşma, gülme ve çiğneme gibi işlevleri taşıdığı için hata payı az.
Üst yüzde bir milimetrelik sapma genellikle tolere edilir. Alt yüzde ise aynı sapma gülümsemede asimetriye, konuşurken dudak hareketinde değişikliğe ya da içerken zorlanmaya yol açabilir. Bu yüzden bu bölgede miktarlar küçük tutulur, kademeli ilerlenir ve iki hafta sonra gerekiyorsa ekleme yapılır.
Boyunda öne çıkan dikey bantlar için uygulanır. Bant görünümü kastan kaynaklanıyorsa yumuşama olur. Ancak boyunda asıl sorun deri fazlalığı ya da yağ dokusuysa sonuç alınmaz; bunu uygulama öncesinde netleştirmek gerekir.
Dekolte bölgesindeki ince çizgiler için de talep geliyor. Buradaki çizgiler çoğunlukla yan yatma pozisyonundan ve güneş hasarından kaynaklanır, kas hareketinden değil. Dolayısıyla beklentiyi baştan düşük tutmak gerekiyor.
Koltuk altı, avuç içi ve ayak tabanı, aşırı terleme şikayetinde en sık uygulanan bölgeler. Ter bezlerini uyaran sinir uçları hedeflendiği için etki genellikle birkaç gün içinde başlar ve estetik uygulamalardan daha uzun sürer.
Avuç içi uygulamaları daha ağrılıdır ve el kaslarında geçici güç azalması yapabilir. Bu yüzden hastanın mesleği ve el kullanımı planı doğrudan etkiler.
Bu maddenin estetik dışında da uzun yıllardır kullanıldığı alanlar var. Kronik migren, göz kapaklarının istemsiz kapanması (blefarospazm), boyun kaslarının istemsiz kasılması, inme ya da omurilik hasarından sonra gelişen kas sertliği, şaşılık ve aşırı aktif mesane bunların başında geliyor. Bu kullanımların planlaması ilgili uzmanlık alanının işidir.
Plastik cerrahi tarafında ise yara izlerinin olgunlaşma döneminde, gerilimi azaltmak amacıyla kullanıldığı durumlar oluyor.
Bu kullanımların estetik uygulamalardan farkı, hedefin görünüm değil işlev olması. Miktar, nokta sayısı ve tekrar aralığı da bu nedenle farklı planlanır. Böyle bir şikayetiniz varsa ilgili branşa yönlendirilmeniz gerekir.
Bu başlık en az diğerleri kadar önemli, çünkü hayal kırıklıklarının kaynağı burası.
Bu listeyi baştan konuşmak, sonradan yaşanan hayal kırıklıklarının çoğunu ortadan kaldırıyor. Uygulamanın neyi yapamayacağını bilmek, ne yaptığını bilmek kadar değerli.
Değişir. Kas ne kadar güçlü ve ne kadar sık çalışıyorsa etki o kadar erken azalır. Alın ve kaş arasında etki genellikle üç ile dört ay, göz çevresinde üç ay civarı sürer. Masseter gibi kalın kaslarda dört ile altı ay, koltuk altı terleme uygulamasında çoğu hastada altı ay ve üzeri sürer. Bunlar ortalama aralıklar, kişiden kişiye değişir. Tekrarı, hareket geri gelmeye başladığında ama çizgiler eski derinliğine ulaşmadan, çoğu hastada dördüncü ay civarında öneriyorum.
Süreyi etkileyen başka şeyler de var: metabolizma hızı, yoğun spor alışkanlığı, verilen miktar ve kaçıncı uygulama olduğu. İlk uygulamalarda etkinin biraz daha kısa sürmesi sık karşılaşılan bir durum; tekrarlarla birlikte kas gücü azaldığı için aralıklar genellikle açılır.
Ben muayenede önce hastadan mimik yapmasını isterim. Kaş kaldırma, kaş çatma, gülümseme, dişleri sıkma. Çizginin hangi hareketle ortaya çıktığını görmeden nokta belirlenmez. Bir de yüzün istirahat halindeki görüntüsü kayda alınır, çünkü hareketle oluşan çizgiyle yerleşmiş çizgiyi ayırt etmenin yolu bu.
Bölgelerin birbirini etkilediğini de unutmamak gerekiyor. Alın kası gevşetilirken kaş arası ihmal edilirse kaşlar aşağı iner. Bu yüzden tek bölge değil, üst yüz bir bütün olarak planlanır. Botoks uygulamasında bölge seçimi kadar bölgeler arası denge de sonucu belirler.
Hangi bölgenin sizin şikayetinize karşılık geldiğini netleştirmek için bir plastik cerrahi uzmanına muayene olmanızı öneririm. Yanlış bölge seçimi, uygulamanın kendisinden daha sık sorun çıkarıyor.
Botoks uygulama bölgeleri hakkında en sık aldığım sorular.
En sık uygulanan bölgeler alın çizgileri, kaş arası ve kaz ayağı. Bu üçü birlikte üst yüzü oluşturur ve genellikle bir bütün olarak planlanır. Alt yüzde masseter kası, vücutta ise aşırı terleme bölgeleri öne çıkar.
Doğru noktalara ve yüzeyel uygulandığında bozmaz. Göz çevresi kasının dış kısmı hedeflenir, gülümsemeyi taşıyan yanak kasları korunur. Fazla derine ya da fazla içe yapılan enjeksiyon gülümsemede geçici değişiklik yaratabilir.
Torbalanmanın kaynağı yağ dokusunun öne çıkmasıysa bu uygulama sonuç vermez. Renk koyuluğu için de uygun değildir. Bu şikayetlerde önce nedenin ne olduğu muayeneyle ayrılmalıdır.
Boyundaki dikey bantlar kastan kaynaklanıyorsa yumuşama sağlanır. Ancak deri fazlalığı ya da yağ dokusu varsa enjeksiyon toparlamaz. Ayrımı muayenede yapmak gerekir.
Nokta sayısı kasın gücüne, çizginin şekline ve kaş yüksekliğine göre değişir. Standart bir şema uygulamak yerine hastanın mimiği izlenerek belirlenir. Bu bölgede kemik kenarına yaklaşmamak önemlidir.
Yapılabilir ve sık tercih edilir. Özellikle üst yüz bölgeleri birbirini etkilediği için birlikte planlanması daha dengeli sonuç verir. Toplam miktarın makul sınırlarda tutulması gerekir.
En sık koltuk altı, ardından avuç içi ve ayak tabanı. Koltuk altı uygulamaları daha konforlu ve etkisi genellikle daha uzun sürer. Avuç içinde ise geçici el gücü azalması olabileceği için planlama kişiye göre yapılır.
Botoks sonrası pişmanlığın en sık sebepleri: donuk ifade, hiç değişmeyen çizgiler, yanlış bölge ve asimetri. Hangileri düzelir, nasıl önlenir?
Botoks sonrası göz kapağı neden düşer, kaç haftada geçer, kaş düşmesinden nasıl ayrılır? Riski artıran durumlar ve o dönemde yapılabilecekler.
Botoksun gerçek riskleri neler, kalıcı hasar bırakır mı, uzun süreli kullanımın etkisi nedir? Yetkisiz uygulamanın neden asıl tehlike olduğu üzerine.