Botoks Sonrası Göz Kapağı Düşmesi Neden Olur, Geçer mi?

Botoks sonrası göz kapağı düşmesi, muayenehanemde en çok sorulan ama gerçekte en az karşılaştığım sonuçlardan biri. Uygulama öncesi konuşurken hastalarımın büyük kısmı bu soruyu getiriyor. Kısa cevabım şu: nadir görülür, kalıcı değildir ve çoğunlukla maddenin nereye, ne kadar verildiğiyle ilgilidir. Yine de neden olduğunu ve o dönemde ne yapılabileceğini bilmek, süreci çok daha rahat geçirmenizi sağlıyor.

Göz kapağı düşmesi neye benzer

Tıpta bu tabloya pitozis deniyor. Üst göz kapağı olması gerekenden aşağıda durur, göz daha küçük ve yorgun görünür. Tek tarafta olduğunda iki göz arasındaki fark hemen dikkat çeker, çünkü karşılaştırma yapacak bir ölçüt hep karşınızdadır.

Burada bir ayrım yapmak gerekiyor. Uygulamadan sonra göz çevresinde hissedilen her ağırlık pitozis değil. İlk günlerdeki ödem, gözde dolgunluk hissi ya da uykusuz bir gecenin ardından oluşan geçici şişlik farklı şeylerdir ve kendiliğinden düzelir. Gerçek kapak düşmesinde kapağın kenarı ölçülebilir biçimde aşağıdadır ve gün içinde belirgin olarak değişmez.

Hastalarımın tarif ettiği belirtiler genellikle şunlar:

• Bir gözün diğerinden küçük görünmesi
• Üst kapakta ağırlık hissi
• Yukarı bakarken alnı kaldırma ihtiyacı
• Akşama doğru artan yorgunluk
• Nadiren üst görme alanının kısmen kapanması

Neden oluyor

Uygulanan madde bırakıldığı noktada hareketsiz durmaz, çevresinde birkaç milimetrelik bir alana yayılır. Kaş arası bölgede o birkaç milimetre, bazen üst göz kapağını kaldıran kasa ulaşmaya yeter. Kapağı kaldıran kas kısmen gevşer ve kapak aşağı iner.

Yayılmayı artıran etkenler belli: gereğinden yüksek miktar, kaş kemiği çıkıntısına fazla yakın enjeksiyon, uygulama sonrası bölgeye masaj yapmak, ilk saatlerde eğilmek ya da uzanmak. Bunların bir kısmı hekimin, bir kısmı hastanın elinde.

Anatomi neden bu kadar önemli

Kaş ile göz çukuru kenarı arasındaki mesafe herkeste aynı değil. Kaşı alçak, göz çukuru kemiği belirgin olan kişilerde güvenli alan daha dar kalır. Bu farkı görmek muayenenin işi; herkese uyan tek bir nokta şeması yok.

Kapak mı düştü, kaş mı

Bu ikisi sürekli karıştırılıyor. Oysa farklı iki durum ve yaklaşımları da farklı.

• Kapak düşmesi: Üst kapağın kenarı gözbebeğine doğru iner. Kaş yerinde durur.
• Kaş düşmesi: Alın kası fazla gevşetildiğinde kaş aşağı kayar, üst kapakta doku fazlalığı hissi oluşur. Kapak aslında düşmemiştir, üzerine binen yük artmıştır.

Kaş düşmesi daha sık görülür. Özellikle alnını kullanarak kaşını yukarıda tutma alışkanlığı olan ve kapak derisi zaten gevşemiş kişilerde belirgin olur. Ayrımı yapmadan yapılan her düzeltme denemesi tabloyu karmaşıklaştırır.

Ayrımı neden yapmak gerekiyor

Çünkü çözümleri birbirinin tersi. Kaş düşmesinde, kaşı aşağı çeken kas liflerine yapılacak küçük bir dengeleme kaşı bir miktar yukarı taşıyabilir. Gerçek kapak düşmesinde ise ek enjeksiyon tabloyu düzeltmez, aksine yeni sorun çıkarabilir. Bu yüzden aynada gördüğünüz şeyi kendi başınıza yorumlayıp işlem talep etmek yerine, uygulamayı yapan hekime göstermek gerekiyor.

Ne zaman ortaya çıkar

Maddenin etkisi hemen başlamadığı için bu sonuç da ilk gün görülmez. Genellikle üçüncü ile onuncu gün arasında fark edilir. Anlatımların ortak noktası şu: ilk günler sorunsuz geçiyor, sonra bir gözde ağırlık başlıyor.

İlk yirmi dört saatte görülen kapak şişliği ya da göz çevresinde dolgunluk bu tabloyla ilgili değildir. O, enjeksiyona bağlı geçici ödemdir ve kendiliğinden çözülür.

Geçer mi, ne kadar sürer

Geçer. Bu geçici bir durumdur, çünkü uygulanan madde kalıcı bir hasar bırakmaz. Sinir ucu ile kas arasındaki iletim zamanla yeniden kurulur ve kapak eski yerine döner.

Süre, etkilenmenin derecesine göre değişir. Çoğu hastada birkaç hafta içinde belirgin biçimde düzelir; tamamen normale dönmesi genellikle uygulamanın etki süresinin sonuna doğru olur. Hafif tablolarda iki üç hafta yeter. Kesin süreyi, durumu gören hekiminiz söyleyebilir.

Bu dönemde ne yapılabilir

Beklemek dışında seçenek var, ama beklentiyi doğru kurmak gerekiyor.

• Göz damlası: Hekiminizin uygun görmesi halinde, kapağı milimetrik olarak yukarı çeken yardımcı kası uyaran damlalar kullanılabilir. Etkisi kısmidir ve birkaç saat sürer; günü kurtarır, tabloyu bitirmez. Kendi başınıza damla kullanmayın.
• Kası çalıştırmak: Bölgedeki kasları bilinçli olarak çalıştırmak toparlanmayı bir miktar hızlandırabilir.
• Dengeleyici uygulama: Tablo kaş düşmesiyse, uygun noktalara yapılacak küçük bir düzeltme görüntüyü toparlayabilir. Gerçek kapak düşmesinde bu geçerli değildir.
• Zaman: Asıl tedavi budur. Telaşla üst üste işlem yaptırmak işi zorlaştırır.

Günlük hayatı kolaylaştıran küçük şeyler de var. Bilgisayar başında ekranı biraz alçaltmak, yukarı bakma ihtiyacını azaltır ve alın kasını yormaz. Kontakt lens kullanıyorsanız o dönemde gözlüğe geçmek konforu artırabilir. Uyku düzenini korumak, göz çevresindeki ödemi azaltarak görüntüyü bir miktar iyileştirir.

Kimlerde risk daha yüksek

• Kaşı doğal olarak alçak olanlar
• Üst kapak derisi gevşemiş, kapağı zaten ağır olanlar
• Alnını sürekli kaldırarak kaşını yukarıda tutanlar
• Daha önce göz kapağı ameliyatı geçirmiş olanlar
• Çok kısa aralıklarla tekrar uygulama yaptıranlar
• Uygulamadan sonraki ilk saatlerde bölgeye masaj yapanlar

Kapak ağırlığının asıl sebebi deri fazlalığıysa hiçbir enjeksiyon bunu düzeltmez. Bu tabloda değerlendirme göz kapağı estetiği yönünde ilerler ve fazla deri cerrahi olarak çıkarılır. Ayrımı yapmadan yapılan enjeksiyon, ağırlık hissini artırabilir.

Nasıl önlenir

Ben üç başlığa dikkat ediyorum: doğru hasta seçimi, doğru nokta, ölçülü miktar. Kaş arası bölgede kemik kenarına yaklaşmamak ve derinliği doğru ayarlamak riskin büyük kısmını baştan kaldırıyor.

Muayenede baktığım şeyler şunlar: kaşın istirahat halindeki yüksekliği, kapak derisinin durumu, hastanın alnını kullanma alışkanlığı ve iki taraf arasında zaten var olan farklar. Birçok kişide uygulamadan önce de hafif bir asimetri bulunur; bunu baştan konuşmadığınızda sonrasında her fark uygulamaya bağlanır.

Hasta tarafında da yapılacaklar var. İlk dört saat bölgeye dokunmamak, masaj yapmamak, eğilmemek ve uzanmamak; o gün ağır spordan, sıcak duştan ve sauna gibi ortamlardan uzak durmak. Botoks uygulaması öncesinde daha önce böyle bir sorun yaşadıysanız mutlaka söyleyin, çünkü nokta planı ve miktar buna göre değişir.

Ne zaman hekime dönmeli

Kapağınızda düşme fark ettiğinizde uygulamayı yapan hekime haber verin. Acil bir durum değildir ama kayda geçmesi ve bir sonraki planın değişmesi gerekir.

Şu durumlarda beklemeden başvurun: çift görme, göz hareketlerinde kısıtlanma, görme alanının belirgin biçimde kapanması, yutma ya da nefes almada zorlanma. Bunlar farklı bir tabloya işaret edebilir ve mutlaka değerlendirilmelidir.

Son olarak şunu eklemek isterim: bunu bir kez yaşamış olmanız, bir daha uygulama yaptıramayacağınız anlamına gelmiyor. Nokta planı ve miktar gözden geçirildiğinde çoğu hastada tekrar etmiyor. Yaşadıysanız, tablonun kapak mı kaş mı olduğunu netleştirmek için bir plastik cerrahi uzmanına muayene olmanızı öneririm.