Sigaranın yara iyileşmesini nasıl bozduğunu, hangi ameliyatlarda riskin en yüksek olduğunu, ne kadar önce bırakmak gerektiğini ve nikotin bandı ile elektronik sigaranın durumunu anlatıyorum.
Ameliyat planladığım hastalarıma sorduğum ilk sorulardan biri sigara kullanıp kullanmadıkları. Bu soruyu bir alışkanlığı yargılamak için değil, ameliyatın güvenliğini belirlediği için soruyorum. Sigara, estetik cerrahide sonucu ve riski en çok etkileyen tek değiştirilebilir faktör. Bu yazıda nedenini ve ne yapılması gerektiğini anlatıyorum.
Nikotin, küçük damarları büzer. Yara iyileşmesi ise tam olarak bu küçük damarların taşıdığı oksijene ve besine bağlıdır. Damarlar daraldığında yara yerine ulaşan kan azalır.
Buna karbonmonoksit eklenir. Sigara dumanındaki karbonmonoksit, kandaki hemoglobine oksijenden daha kolay bağlanır ve oksijen taşıma kapasitesini düşürür. Yani hem boru daralır hem de borudan geçen yükün kalitesi bozulur.
Üçüncü etki bağışıklık üzerinedir. Sigara, yaradaki bakterilerle savaşan hücrelerin işlevini azaltır. Sonuç olarak enfeksiyon riski artar.
Bu üçünün toplamı şu tabloyu üretir: geç kapanan yaralar, açılan dikişler, kalın ve kötü izler, artmış enfeksiyon oranı ve en ağırı doku kaybı.
Estetik ameliyatların çoğunda cilt, altındaki dokudan ayrılır ve yeniden yerleştirilir. Ayrılan bu cilt parçası artık yalnızca kenarlarından beslenir. Bu beslenme zaten sınırdayken nikotinin damarları büzmesi, o cildin yaşaması ile kaybedilmesi arasındaki farkı oluşturabiliyor.
Geniş alanda cilt ayrılması gerektiren ameliyatlarda risk en yüksektir:
Buna karşılık liposuction, dolgu, botoks gibi cilt ayrılmasının olmadığı işlemlerde risk daha düşüktür. Ancak sıfır değildir; anestezi güvenliği açısından sigara yine önemlidir.
Genel yaklaşım, ameliyattan en az dört hafta önce tamamen bırakılmasıdır. Bunun nedeni şu: karbonmonoksit ve nikotinin etkisi bırakıldıktan sonraki gün ve haftalar içinde geriler, ancak damar yanıtının ve bağışıklık işlevinin toparlanması haftalar alır.
Daha uzun süre bırakılması daha iyidir. Bazı hekimler geniş kesili ameliyatlarda altı hafta ya da daha uzun süre ister. Kendi hekiminizin belirlediği süreye uymanız gerekir.
Önemli bir nokta: "azalttım" yeterli değil. Günde birkaç sigara bile damar büzülmesi yaratmaya yeter. Tam bırakma gerekiyor.
Ameliyat sonrası dönem en az ameliyat öncesi kadar önemli. Asıl kritik süreç, cildin yeni yerinde damarlanma kurduğu ilk haftalardır. Bu dönemde içilen sigara, ameliyat öncesi bırakmanın kazandırdığı avantajı ortadan kaldırır.
Genel öneri, ameliyattan sonra en az dört hafta içilmemesidir; geniş kesili ameliyatlarda bu süre uzatılabilir. Yaralar tamamen kapansa bile iz olgunlaşması sürdüğü için daha uzun süre uzak durmak iz kalitesine olumlu yansır.
Pratikte şunu söylüyorum: ameliyat, çoğu hasta için sigarayı tamamen bırakmak adına elindeki en güçlü fırsat. Zaten dört hafta önce ve dört hafta sonra içmeyeceksiniz; bu iki ay, bırakma sürecinin en zor bölümünü kapsıyor.
Bu, en sık yanlış bilinen konu. Damarları büzen madde nikotinin kendisi. Dolayısıyla:
Bu nedenle hekiminize sigara durumunuzu olduğu gibi anlatmanız çok önemli. Bandı ya da elektronik sigarayı kullandığınızı söylememek, ameliyatın planlanmasını yanlış bilgi üzerine kurar.
Bırakmak kolay değil ve bunu bilerek konuşuyorum. Bırakamayan bir hastada seçenekler şunlar:
Yapmayacağım şey, hastanın sigara içtiğini bilerek yüksek riskli bir ameliyatı planlamak. Bu, hem hasta hem hekim açısından doğru bir karar olmuyor.
"Bırakın" demek kolay, uygulamak zor. Hastalarıma önerdiğim pratik yaklaşımlar:
Yara iyileşmesini etkileyen tek şey sigara değil. Ameliyat öncesi değerlendirmede şunlara da bakılır:
Bu listeyi paylaşmamın nedeni şu: ameliyat öncesi sorulan sorular meraktan değil, riski öngörmek için soruluyor. Bir şeyi söylememenin size bir faydası yok; aksine, hekimin yanlış bir plan kurmasına yol açıyor.
Meme ucunun beslenmesinin risk altına girdiği meme küçültme gibi ameliyatlarda bu kural özellikle katıdır.
Ameliyat düşünüyorsanız, sigara durumunuzu ilk görüşmede açıkça paylaşın. Bu bilgi ameliyatın zamanlamasını, tekniğini ve size anlatılacak riskleri doğrudan belirliyor.
Ameliyat ve sigara hakkında en sık aldığım sorular.
Genel yaklaşım en az dört haftadır. Geniş kesili ameliyatlarda hekiminiz daha uzun bir süre isteyebilir. Daha uzun süre bırakmak her zaman daha iyidir.
Olur. Günde birkaç sigara bile damar büzülmesi yaratmaya yeter. Azaltmak yeterli değil, tamamen bırakmak gerekir.
Nikotin içeriyorsa damar büzücü etkisi devam eder ve yara iyileşmesi açısından güvenli sayılmaz. Elektronik sigara kullanmak, ameliyat açısından sigarayı bırakmış olmak anlamına gelmez.
Nikotin içerdiği için damar üzerindeki etkisi sürer. Kullanılıp kullanılamayacağına, ameliyatın türü ve riski göz önüne alınarak hekiminizle birlikte karar verilmelidir.
Genel öneri en az dört hafta içilmemesidir; geniş kesili ameliyatlarda bu süre uzatılabilir. İlk haftalar cildin yeni damarlanmasını kurduğu en kritik dönemdir.
Yüksek riskli, geniş kesili ameliyatlar bırakılmadan planlanmamalıdır. Ameliyatın ertelenmesi, daha sınırlı bir işlemin düşünülmesi ya da bırakma desteği alınması seçenekler arasındadır.
Evet. Yara yerine giden oksijen azaldığı için iyileşme gecikir ve iz daha kalın, daha belirgin olma eğilimi gösterir. İz olgunlaşması sürdüğü için ameliyat sonrası uzun süre uzak durmak iz kalitesine olumlu yansır.
Karın sarkmasının üç ayrı nedeni var ve cihazlar bunlardan yalnızca birine dokunabiliyor. Mini karın germe seçeneği ve doğru yöntem seçimi.
İki yöntemin ne kadar hacim kazandırdığını, kalıcılığını, kime uygun olduğunu ve emzirme ile meme taraması açısından farkını karşılaştırıyorum.
Blefaroplasti sonrası ilk gece, dikişler, morluk, göz kuruluğu, makyaj ve lens kullanımı, işe ve spora dönüş takvimi neye göre belirlenir.