Meme şekilleri ve isimleri tablosu: yuvarlak, damla, asimetrik, doğu-batı, tüberöz ve sarkık meme tipleri, meme şeklini belirleyen etkenler ve ideal kadın memesi görünümü.
Muayenehanemde meme estetiği için görüştüğüm kadınların önemli bir kısmı ilk dakikalarda aynı soruyu soruyor: "Benim memem hangi tip?" Çoğu, internette gördüğü bir meme şekilleri tablosu ile kendini karşılaştırmış ve hiçbir kutuya tam oturamamış oluyor. Bunun sebebi basit. Meme şekilleri ve isimleri çoğunlukla tarif etmeye yarayan bir dil. Bir kadının memesi aynı anda hem damla şeklinde hem de yanlara yerleşimli olabilir. Bir tarafı yuvarlak, öbür tarafı biraz daha sarkık görünebilir.
Bu yazıda kadın meme çeşitlerini tek tek anlatıyorum: hangi isimle anıldıklarını, nasıl ayırt edildiklerini, hangisinin yalnızca doğal bir farklılık, hangisinin tıbbi bir anlam taşıdığını. Ardından meme şeklini belirleyen etkenlere, meme ucu ve areola çeşitlerine, ideal kadın memesi görünümü kavramına ve bu bilginin estetik planlamada nasıl kullanıldığına geçiyorum. Baştan söyleyeyim: aşağıdaki meme tiplerinin büyük çoğunluğu normaldir ve tedavi gerektirmez.
Aşağıdaki tablo, muayenede ve estetik planlamada en sık kullanılan meme şekillerini bir arada gösteriyor. Buradaki isimler bir tanı değil, görünümü tarif etmek için kullanılan ortak bir dil. Son sütunda o şekil için estetik açıdan hangi konuların konuşulabileceğini yazdım. Bu, her şeklin bir müdahale gerektirdiği anlamına gelmiyor.
| Meme şekli (diğer adları) | Nasıl görünür | Ayırt edici özellik | Estetik açıdan konuşulabilecek yaklaşım |
|---|---|---|---|
| Yuvarlak (round) | Üst ve alt kısım benzer dolgunlukta | Sütyensiz de üst kısımda belirgin dolgunluk görülür | Çoğunlukla müdahale gerekmez. Büyütme isteniyorsa mevcut oranın korunması konuşulur |
| Damla (gözyaşı, teardrop) | Üst kısım daha düz, hacim alt yarıda toplanmış | Meme ucunun altı üstüne göre dolgun, meme ucu hafif yukarı bakar | Doğal bir oran kabul edilir. Büyütmede bu oranı bozmayacak hacim seçimi konuşulur |
| Asimetrik | İki meme boyut, şekil ya da yükseklik olarak farklı | Sütyen kupalarından biri boşta kalır ya da meme uçları farklı hizadadır | Hafif fark normaldir. Belirgin farkta tek ya da iki taraflı büyütme, küçültme veya dikleştirme konuşulabilir |
| Doğu-batı (east-west) | Meme uçları dışa, yanlara doğru bakar | Önden bakınca meme uçları farklı yönlere döner | Meme ucu yönü ve orta hattaki boşluk planlamada dikkate alınır |
| Yanlara yerleşimli (geniş aralıklı, side-set) | İki meme arasında belirgin boşluk vardır | Dekolte hattı kendiliğinden oluşmaz | Büyütmede boşluk bir miktar daraltılabilir, sınırı göğüs kafesi ve doku belirler |
| Yakın aralıklı (close-set) | Memeler orta hatta birbirine yakındır | Aradaki boşluk dar, dekolte belirgindir | Genellikle sorun yaratmaz. Büyütmede iki memenin ortada birleşmemesi için özenli planlama gerekir |
| Çan (bell) | Üstte dar, altta geniş ve ağır | Hacmin büyük kısmı alt yarıda toplanır | Büyük hacimle birlikteyse küçültme ya da dikleştirme konuşulabilir |
| Konik (conical) | Tabanı dar, öne doğru sivrilen bir koni | Yandan bakınca öne uzanan belirgin bir çıkıntı görülür | Ergenlikte sık görülür. Tüberöz memeyle karışabilir, muayenede ayırt edilmesi gerekir |
| Atletik | Geniş göğüs kafesi, az meme dokusu | Göğüs kası hatları öne çıkar, doku yayvandır | Hacim isteniyorsa büyütme. Doku ince olduğu için yöntem seçimi özenle yapılır |
| İnce-uzun (slender) | Tabanı dar, doku aşağıya doğru uzamış | Genişlikten çok uzunluk öne çıkar, meme ucu aşağı bakmaya eğilimlidir | Dikleştirme, gerekiyorsa hacim eklenmesiyle birlikte konuşulabilir |
| Gevşek (relaxed) | Yumuşak, doku gevşemiş, meme ucu hafifçe aşağıda | Esneklik azalmış ama belirgin sarkma yok | Çoğu zaman müdahale gerekmez. Rahatsızlık varsa hafif dikleştirme konuşulabilir |
| Sarkık (pitoz, ptotik) | Meme ucu ve doku meme altı kıvrımına göre aşağıda | Meme ucu kıvrım hizasında ya da altında kalır | Derecesine göre dikleştirme (mastopeksi), hacim kaybı varsa protezle birlikte |
| Tüberöz (tübüler, halk arasında keçi memesi) | Tabanı dar, alt kısmı az gelişmiş, areola geniş ve kabarık | Meme altı kıvrımı yüksek, alt bölüm kısa, doku areolaya doğru itilmiş görünür | Bir gelişim farkıdır. Darlığın açılması, areolanın küçültülmesi ve çoğu zaman hacim eklenmesi konuşulur |
| Küçük meme (hipoplazi) | Hacim göğüs kafesine oranla az | Şekil çoğunlukla korunmuştur, sorun hacimdedir | İstenirse protez ya da yağ aktarımı ile büyütme |
| Büyük meme (makromasti) | Hacim beden ölçüsüne göre belirgin fazla | Sırt ve boyun ağrısı, sütyen askısı izi, kıvrımda pişik eşlik edebilir | Şikayet varsa meme küçültme. Hem sağlık hem şekil açısından değerlendirilir |
Tabloyu okurken iki şeyi akılda tutmanızı istiyorum. Birincisi, meme şekli ile meme büyüklüğü farklı kavramlar. Küçük bir meme de damla şeklinde olabilir, büyük bir meme de. Kupa ölçüsü hacmi anlatır, şekli anlatmaz. İkincisi, çoğu kadın birden fazla satıra uyar. Muayenede ben de tek bir isim vermek yerine "damla şeklinde, hafif geniş aralıklı, sağ taraf biraz daha dolgun" gibi bir tarif yapıyorum. Planlama için işe yarayan bilgi bu tariftir.
Meme tiplerinin önemli bir kısmı, hacmin meme ucunun üstünde mi altında mı toplandığına göre ayrılır. Bunu görmenin en kolay yolu memeye yandan bakmaktır. Meme ucunun üstünde kalan çizgi ile altında kalan kavis, şeklin büyük kısmını anlatır.
Yuvarlak memede üst ve alt kısım birbirine yakın dolgunluktadır. Yandan bakıldığında meme ucunun üstünde de belirgin bir kabarıklık görülür. Bu görünüm bazı kadınlarda doğal olarak bulunur, ama daha sık olarak gebelik ya da kilo alımı döneminde veya sütyenin memeyi yukarı topladığı durumlarda görülür. Estetik ameliyat sonrasında da yuvarlak bir üst dolgunluk ortaya çıkabilir. Doğal yuvarlak meme, yatınca yanlara doğru yayılır ve yumuşaktır.
Damla şeklindeki memede üst kısım düz ya da hafif içe doğru bir çizgi çizer, hacim meme ucunun altında toplanır. Meme ucu tam karşıya değil, hafifçe yukarıya bakar. Pek çok kaynakta en doğal görünen meme şekli olarak anılır. Gerçekten de estetik planlamada hedeflenen oran çoğu zaman bu şekle yakındır. Ama bu, damla olmayan bir memenin kusurlu olduğu anlamına gelmez.
Çan şeklindeki memede üst kısım dardır, meme ucunun altında ise geniş ve ağır bir hacim bulunur. Görünüş olarak bir çanı andırır. Bu şekil çoğunlukla orta ve büyük hacimli memelerde görülür. Doku ağırlığı zamanla aşağı doğru çektiği için yaş ilerledikçe sarkmaya dönüşme eğilimi vardır.
Konik memede taban daha dardır ve meme öne doğru sivrilen bir koni gibi uzanır. Ergenlikte, meme gelişimi sürerken sık görülür ve çoğu zaman gelişim tamamlandıkça yuvarlaklaşır. Yetişkinlikte belirgin konik bir yapı varsa, bunu tüberöz memeden ayırmak gerekir. İkisi ilk bakışta benzeyebilir, ama tüberöz memede meme altı kıvrımı yüksektir ve areola kabarıktır.
İnce-uzun memede taban dardır ve meme dokusu genişlikten çok uzunluk kazanır. Meme ucu aşağıya bakmaya eğilimlidir. Gevşek memede ise doku yumuşamış, esnekliğini kısmen kaybetmiştir ama belirgin bir sarkma yoktur. Bu iki tip çoğunlukla gebelik, emzirme dönemi ya da kilo değişimleri sonrasında ortaya çıkar. Birçok kadında bu durum hiçbir şikayete yol açmaz. Rahatsızlık yaratıyorsa konuşulacak şey genellikle hafif bir dikleştirmedir.
Meme çeşitlerinin bir kısmı, memenin göğüs kafesi üzerindeki yerleşimine ve meme ucunun baktığı yöne göre adlandırılır. Bu tipler göğüs kafesinin genişliği ve kavisiyle yakından ilişkilidir. Kemik yapıyı değiştirmek mümkün olmadığı için estetik planlamada bu sınırlar mutlaka dikkate alınır.
Doğu-batı meme (east-west) tipinde meme uçları öne değil, yanlara doğru bakar. Önden bakıldığında sanki iki meme ucu farklı yönleri gösteriyormuş gibi görünür. Bu görünüm çoğunlukla göğüs kafesinin kavisli yapısından kaynaklanır. Küçük memede de büyük memede de görülebilir. Sağlık açısından bir anlamı yoktur.
Bu tipte iki meme arasında belirgin bir boşluk bulunur ve dekolte hattı kendiliğinden oluşmaz. Hastalarım bu durumu çoğu zaman "memelerim birbirinden uzak" diye tarif ediyor. Büyütme planlanıyorsa aradaki boşluk bir miktar daraltılabilir. Ancak memeleri ortada birleştirmek hem mümkün değildir hem de doğru bir hedef değildir. Orta hattaki boşluğun sınırını göğüs kemiği ve cildin yapısı belirler.
Yakın aralıklı memede iki meme orta hatta birbirine yakındır ve dekolte belirgindir. Genellikle bir şikayete yol açmaz. Büyütme düşünülüyorsa, orta hattaki doku inceliği ve iki memenin ortada birleşme riski planlamanın en dikkat isteyen kısmıdır.
Atletik tip, geniş bir göğüs kafesi üzerinde az miktarda meme dokusu ile görülür. Göğüs kası belirgindir, meme dokusu yayvan ve düzdür. Düzenli spor yapan, vücut yağ oranı düşük kadınlarda sıktır. Hacim artışı isteniyorsa, dokunun ince olması yöntem seçimini etkiler. Örneğin protezin kasın altına yerleştirilmesi ya da yağ aktarımı tercih edilebilir.
Muayenede tamamen simetrik iki meme görmek nadirdir. Memeleri ikiz değil, kardeş gibi düşünmek daha doğru olur. Birinin biraz daha büyük, biraz daha aşağıda ya da meme ucunun biraz farklı yöne bakması çok sık görülür ve normaldir. Çalışmalarda sol memenin biraz daha büyük olması daha sık bildiriliyor, ama tersi de olağandır.
Asimetrinin kaynağı çoğu zaman gelişim sürecinin kendisidir. Ergenlikte iki meme aynı hızda büyümeyebilir ve aradaki fark gelişim tamamlanınca azalabilir. Göğüs kafesindeki farklılıklar da etkilidir. Omurga eğriliği (skolyoz), göğüs ön duvarının içe ya da dışa doğru çıkıntısı veya göğüs kasının bir tarafta az gelişmiş olması (Poland sendromu) memeleri farklı gösterebilir. Tüberöz meme de çoğu zaman tek tarafta daha belirgindir.
Peki ne zaman "normal fark" sınırı aşılır? Kesin bir ölçü yok. Pratikte baktığım şey, farkın kişinin günlük yaşamını etkileyip etkilemediği. Sütyen kupalarından biri sürekli boşta kalıyorsa, kıyafet seçimi zorlaşıyorsa ya da fark kişiyi rahatsız ediyorsa değerlendirme yapılabilir. Bir de önemli bir ayrım var: yıllardır var olan asimetri ile yetişkinlikte yeni ortaya çıkan fark aynı şey değildir. Tek memede yakın zamanda başlayan büyüme, küçülme ya da şekil değişikliği mutlaka muayene gerektirir.
Sarkık meme, tıbbi adıyla pitoz, meme dokusunun ve meme ucunun meme altı kıvrımına göre aşağı inmesidir. Meme altı kıvrımı, memenin göğüs duvarıyla birleştiği alt çizgidir. Sarkma derecesi, meme ucunun bu çizgiye göre nerede durduğuna bakılarak belirlenir. Estetik cerrahide yaygın olarak kullanılan sınıflama şöyledir:
| Derece | Meme ucunun konumu | Görünüm |
|---|---|---|
| Hafif (1. derece) | Meme altı kıvrımı hizasında ya da yaklaşık 1 cm altında | Meme ucu hâlâ memenin ön yüzünde |
| Orta (2. derece) | Kıvrımın yaklaşık 1-3 cm altında | Doku ve meme ucu aşağı inmiş, meme ucu memenin en alt noktasının üstünde |
| İleri (3. derece) | Kıvrımın 3 cm'den fazla altında | Meme ucu memenin en alt noktasında, aşağı bakıyor |
| Yalancı sarkma (psödopitoz) | Kıvrım hizasında ya da üstünde | Meme ucu yerinde, ama meme dokusu kıvrımın altına sarkmış |
Bu ayrım önemli, çünkü tedavi seçeneğini doğrudan etkiler. Hafif sarkmada bazen yalnızca hacim eklemek yeterli bir görünüm sağlayabilir. Orta ve ileri sarkmada meme ucunun yukarı taşınması, yani dikleştirme gerekir. Yalancı sarkma ise çoğunlukla emzirme ya da kilo kaybından sonra görülen, alt bölümü boşalmış bir memedir ve farklı bir plan ister. Hangisinin uygun olduğu ölçümle ve muayeneyle belirlenir.
Halk arasında keçi memesi denen görünüm, tıpta tüberöz ya da tübüler meme olarak adlandırılır. Bu, diğer meme şekillerinden farklı olarak bir gelişim farkıdır. Ergenlikte meme gelişirken tabandaki bağ dokusu genişlemeyi kısıtlar. Meme aşağıya ve yanlara yayılamaz, öne doğru ve areolaya doğru büyür.
Tüberöz memeyi tanımaya yardımcı olan özellikler şunlardır:
Tüberöz meme hafif, orta ve ileri olarak derecelendirilir. Hafif formda yalnızca alt iç bölüm etkilenir ve fark kolayca gözden kaçabilir. İleri formda tüm taban daralmıştır. Hafif formu olan birçok kadın bu durumun bir adı olduğunu muayenede öğreniyor. Tüberöz meme kanser riskini artıran bir durum değildir. Emzirme çoğu kadında mümkündür, ancak bez dokusu az olan bazı kadınlarda süt yetersiz kalabilir. Durumun sağlığa zararı yoktur, ama özellikle gençlerde özgüveni belirgin biçimde etkileyebilir. Tanı ve düzeltme seçenekleri tüberöz meme ameliyatı yazısında ayrıntılı anlatılıyor.
Meme şekilleri konuşulurken meme ucu ve çevresindeki koyu renkli alan, yani areola, çoğu zaman ayrı bir başlık olarak ele alınır. Areolanın rengi açık pembeden koyu kahverengiye kadar değişir. Çapı kişiden kişiye farklıdır; estetik değerlendirmede sık anılan aralık yaklaşık 3,5-4,5 cm'dir, ama bunun dışında kalan areolalar da normaldir. İçe dönük meme ucunun nedenlerini ve derecelerini meme ucunun içe kaçması yazısında ayrıntılı anlattım.
| Meme ucu ve areola tipi | Tanım | Ne zaman değerlendirme gerekir |
|---|---|---|
| Çıkık meme ucu | Areoladan belirgin biçimde dışa doğru uzanır, en sık görülen tiptir | Genellikle gerekmez |
| Düz meme ucu | Areola yüzeyiyle aynı hizadadır, soğukta ya da uyarıyla belirginleşir | Gerekmez. Emzirmede destek gerekebilir |
| İçe dönük meme ucu | İçe gömülüdür. Bazıları çekince dışarı çıkar, bazıları çıkmaz | Doğuştan ise estetik bir konudur. Sonradan ortaya çıktıysa muayene şarttır |
| Kabarık areola (puffy) | Areola memenin üzerinde kubbe gibi kabarır | Tüberöz memenin bir işareti olabilir |
| Geniş areola | Çapı meme boyutuna göre belirgin büyüktür | Rahatsızlık varsa areola küçültme konuşulabilir |
| Ek meme ucu | Koltuk altından kasığa uzanan süt hattı üzerinde küçük ek meme ucu | Çoğunlukla zararsızdır, ben ile karıştırılabilir |
Areola üzerindeki küçük kabarcıklar (Montgomery bezleri) normaldir. Meme ucunu nemlendiren bir salgı üretirler ve gebelikte belirginleşirler. Areola çevresinde birkaç kıl bulunması da normaldir. Gebelikte areolanın koyulaşıp genişlemesi beklenen bir değişikliktir ve emzirme bittikten sonra kısmen geriler. Buna karşılık meme ucunun yeni başlayan bir içe çekilmesi, pullanma, yara ya da kendiliğinden gelen akıntı normal değildir ve gecikmeden muayene edilmelidir.
Kendi meme tipinizi anlamak için ölçü aleti gerekmez, bir ayna yeterli. Sütyensiz, dik durarak ve kollarınız yanınızda olacak şekilde aynanın karşısına geçin. Sonra sırasıyla şunlara bakın:
Bu inceleme bir tanı yerine geçmez. Amaç, kendi memenizi tarif edebilmektir. Birden fazla tipe uyduğunuzu fark ederseniz bu da son derece olağan. Yalnızca şekil değil, dokunun sıkılığı, cildin esnekliği ve memenin göğüs duvarına oturduğu genişlik de bir planlamada önemlidir; bunları ancak muayenede değerlendirmek mümkün.
Meme; süt bezleri, yağ dokusu ve bunları bir arada tutan bağ dokusundan oluşur. Memenin altında göğüs kası bulunur, ama kas memenin bir parçası değildir, onu taşıyan zemindir. Meme şeklini bu dokuların oranı, göğüs kafesinin yapısı ve zamanla etki eden birkaç faktör birlikte belirler.
Burada sık karıştırılan bir kavramı da ayırmak istiyorum: yoğun meme. Bu bir meme şekli değildir. Mamografide bez ve bağ dokusunun yağ dokusuna oranla fazla görünmesini anlatır ve dışarıdan bakarak anlaşılmaz. Tarama planını etkileyebildiği için raporunuzda bu ifade geçiyorsa hekiminizle konuşmanızı öneririm.
Temel şekli büyük ölçüde genetik yapı belirler. Anne ve kız kardeşlerde benzer meme tiplerinin görülmesi bu yüzdendir. Göğüs kafesinin genişliği ve kavisi, memenin nereye oturacağını ve meme uçlarının hangi yöne bakacağını etkiler. Doğu-batı ya da yanlara yerleşimli memelerin kaynağı çoğunlukla burasıdır.
Memenin önemli bir bölümü yağ dokusudur. Bu yüzden kilo alınca meme büyür, kilo verince küçülür. Belirgin kilo dalgalanmaları cildi ve bağ dokusunu gerer. Bu gerilme sonrasında doku eski sıkılığına tam olarak dönmeyebilir ve meme daha gevşek ya da sarkık görünebilir.
Meme dokusu hormonlara duyarlıdır. Ergenlikte östrojen etkisiyle gelişir ve şekillenir. Adet döngüsü boyunca, özellikle adetten önceki günlerde memede dolgunluk, gerginlik ve hassasiyet artabilir. Bu geçici bir değişimdir ve şekli kalıcı olarak etkilemez. Hormon içeren bazı tedavilerde de benzer bir dolgunluk hissedilebilir.
Gebelikte bez dokusu büyür, meme hacmi artar ve cilt gerilir. Emzirme sona erince bez dokusu küçülür ve meme bazen gebelik öncesinden daha boş görünür. Burada sık duyduğum bir yanlışı düzeltmek istiyorum: memeyi sarkıtan şeyin emzirmenin kendisi olduğu düşünülür. Yapılan çalışmalar, sarkmada gebelik sayısının, kilo değişimlerinin, yaşın ve sigara kullanımının emzirmeden daha belirleyici olduğunu gösteriyor.
Yaş ilerledikçe cildin esnekliği azalır ve memeyi taşıyan bağ dokusu gevşer. Menopoz döneminde bez dokusunun yerini giderek yağ dokusu alır. Meme daha yumuşak hale gelir ve aşağı doğru iner. Sigara cildin esnekliğini azaltan etkenlerden biridir ve sarkmayla ilişkilendirilmiştir. Bu süreç herkeste farklı hızda ilerler. Aynı yaştaki iki kadının memesi birbirinden çok farklı görünebilir.
Meme sabit bir organ değildir. Bugünkü meme tipiniz on yıl sonra aynı olmayabilir. Muayenede bu değişimi bir takvim gibi anlatmayı faydalı buluyorum:
Egzersiz meme dokusunu değiştirmez. Göğüs kası çalışmak memeyi biraz öne taşıyabilir ve duruşu düzeltebilir, ama sarkmış bir memeyi dikleştirmez. Sütyenin sarkmayı önlediğine dair güçlü bir kanıt da yok. Yine de özellikle koşu ve zıplama içeren sporlarda iyi bir spor sütyeni hareketi azaltır ve konfor sağlar; bunu öneriyorum.
Hastalarımın en çok merak ettiği konulardan biri bu. Kısa cevabım şu: herkes için geçerli tek bir ideal meme yok. Kültür, dönem ve kişisel beğeni bu kavramı sürekli değiştiriyor. Benim için doğru hedef, memenin kişinin boyu, omuz genişliği, göğüs kafesi ve beden yapısıyla uyumlu olmasıdır.
Bununla birlikte estetik cerrahlar planlama yaparken bazı oranları referans olarak kullanır. Bunları bir standart değil, bir yol haritası olarak düşünmek gerekir:
Bu oranların ölçüm karşılıkları da vardır. Örneğin göğüs kemiğinin üst ucundaki çentik ile meme ucu arasındaki mesafe genç kadınlarda sıklıkla 19-21 cm aralığında anılır. Ancak bu değer kişinin boyuna ve göğüs kafesine göre değişir. Bir hastaya "memeniz ideal ölçüde değil" demek bu sayılarla mümkün değildir, doğru da değildir. Ben bu ölçümleri, bir ameliyat planlanıyorsa hangi yönde değişiklik yapılacağını belirlemek için kullanıyorum.
Meme şekillerinin büyük çoğunluğu normaldir. Ancak bazı değişiklikler şekilden bağımsız olarak değerlendirilmesi gereken durumlardır. Aşağıdakilerden birini fark ederseniz, estetik bir soru olarak değil sağlık sorusu olarak ele alıp önce genel cerrahi ya da meme sağlığı alanında bir hekime muayene olmanızı öneririm:
Bir plastik cerrahi uzmanıyla görüşmek için ise acil bir neden gerekmez. Belirgin asimetri, tüberöz meme şüphesi, sırt ve boyun ağrısına yol açan büyük meme, günlük yaşamı etkileyen sarkma ya da yalnızca kendi meme yapınızı anlamak istemeniz yeterli bir sebeptir. Kendi kendine meme muayenesini ayda bir yapmanızı ve hekiminizin yaşınıza göre önerdiği taramaları aksatmamanızı da ayrıca hatırlatmak isterim.
Meme tipini bilmek, estetik planlamanın ilk adımıdır. Aynı hacim artışı damla şeklinde bir memede ve yanlara yerleşimli bir memede çok farklı sonuç verir. Aşağıdaki seçenekleri bir tanıtım olarak değil, hangi durumda neyin konuşulduğunu anlatmak için yazıyorum. Her yöntemin riskleri ve sınırları vardır. Hangisinin size uygun olduğuna muayene sonrasında birlikte karar verilir.
Hacmi az olan, şekli ise büyük ölçüde korunmuş memelerde konuşulan seçenek meme büyütme ve dikleştirme planlamasıdır. Hacim, silikon protezle ya da kişinin kendi yağının aktarılmasıyla artırılabilir. Protez seçiminde meme tabanının genişliği, dokunun kalınlığı ve iki meme arasındaki mesafe belirleyicidir. Atletik ve ince dokulu memelerde protezin kasın altına yerleştirilmesi daha doğal bir geçiş sağlayabilir. Yanlara yerleşimli memelerde aradaki boşluk bir miktar azalır ama tamamen kapanmaz. Bunu ameliyattan önce açıkça konuşmayı önemsiyorum.
Orta ve ileri sarkmada meme ucunun ve dokunun yukarı taşınması gerekir. Dikleştirme, fazla cildi alır ve memeyi yeniden şekillendirir. Kesi deseni sarkmanın derecesine göre değişir: hafif formlarda areola çevresinde kalabilir, ileri formlarda dikey ya da ters T şeklinde iz bırakır. Hacim kaybı da varsa dikleştirme protezle birlikte yapılabilir. İzler zamanla solar ama tamamen kaybolmaz.
Büyük ve ağır memeler sırt, boyun ve omuz ağrısına, sütyen askısında iz ve kıvrımda pişiklere yol açabilir. Bu şikayetler varsa meme küçültme hem sağlık hem şekil açısından değerlendirilir. Küçültme ameliyatında fazla doku alınırken meme aynı zamanda dikleştirilir. Ameliyat sonrasında emzirme ve meme ucu hissinde değişiklik olabilir. Bu nedenle gebelik planı olan hastalarımla bu konuyu önceden ayrıca konuşuyorum.
Tüberöz memede amaç, tabandaki darlığı açmak, meme altı kıvrımını doğru seviyeye indirmek ve genişlemiş areolayı küçültmektir. Çoğu hastada bunlara hacim eklenmesi de eşlik eder. Asimetride ise iki tarafa farklı hacimde protez, bir tarafa küçültme ya da dikleştirme veya yağ aktarımı gibi yöntemler tek başına ya da birlikte kullanılabilir. Bu iki durumda amaç tam eşitlik değil, göze çarpmayan bir benzerliktir. Doğuştan var olan bir dokuyu tümüyle değiştirmek her zaman mümkün değildir.
Tüm bu ameliyatların iz, his değişikliği, enfeksiyon, kanama, iyileşmede gecikme ve ileride ek bir işlem gerekmesi gibi riskleri vardır. Protez kullanılan hastaların düzenli takip edilmesi gerekir. İyileşme süresi ve işe dönüş zamanı kişiden kişiye değişir; kesin süreyi hekiminiz belirler.
Adana'daki muayenehanemde meme şeklini değerlendirirken önce dinliyorum: sizi rahatsız eden şey ne, gebelik planınız var mı, emzirdiniz mi, kilonuz son yıllarda nasıl değişti, ailenizde meme hastalığı öyküsü var mı. Ardından ölçüm yapıyorum. Meme tabanının genişliği, meme ucunun meme altı kıvrımına ve göğüs kemiğine uzaklığı, iki meme arasındaki fark ve cildin esnekliği bu ölçümlerin temelini oluşturur.
Yaşa ve öyküye göre gerekli görürsem ultrason ya da mamografi gibi görüntüleme isterim. Muayene sonunda bazı hastalarıma hiçbir işlem gerekmediğini söylüyorum ve bunu da bir sonuç olarak görüyorum. Bir işlem düşünülüyorsa seçenekleri, sınırları ve riskleri birlikte konuşuyoruz. Karar vermek için acele etmeniz gerekmiyor.
Meme şekilleri, çeşitleri ve isimleri hakkında okuduklarınızın size kendi memenizi tarif edecek bir dil kazandırmasını umuyorum. Farklı olmak kusur değildir. Ama bir değişiklik sizi endişelendiriyorsa ya da meme yapınız günlük yaşamınızı etkiliyorsa, bir plastik cerrahi uzmanına muayene olmanızı öneririm.
Meme şekilleri hakkında muayenede en sık aldığım sorular.
Sütyensiz, dik durup kollarınız yanınızdayken aynaya yandan ve önden bakın. Hacmin meme ucunun üstünde mi altında mı toplandığı, meme uçlarının yönü, iki meme arasındaki boşluk ve meme ucunun meme altı kıvrımına göre yeri meme tipinizi büyük ölçüde anlatır. Çoğu kadın birden fazla tipe uyar ve bu normaldir.
Meme şekillerinin toplumdaki dağılımını güvenilir biçimde gösteren büyük bir çalışma yok. İnternette dolaşan yüzdelerin çoğu bilimsel veriye değil anketlere dayanıyor. Kesin olarak söyleyebileceğim şey şu: iki meme arasında hafif asimetri, şekil ne olursa olsun, neredeyse her kadında bulunur.
Evet. Ergenlikte gelişim sürerken, gebelik ve emzirmede, belirgin kilo değişimlerinde ve menopozda meme şekli değişir. Yaşla birlikte cilt esnekliği azalır, bez dokusunun yerini yağ alır ve meme aşağı doğru iner. Bugünkü meme tipiniz on yıl sonra aynı olmayabilir.
Hafif asimetri normaldir, tamamen eşit iki meme nadirdir. Fark sütyen seçimini ya da günlük yaşamı zorlaştırıyorsa değerlendirme yapılabilir. Yıllardır var olan fark ile yetişkinlikte tek memede yeni başlayan büyüme, küçülme ya da şekil değişikliği ise aynı şey değildir; ikincisi mutlaka muayene gerektirir.
Halk arasında keçi memesi denen görünüm, tıpta tüberöz ya da tübüler meme olarak adlandırılır. Meme tabanı dar, alt bölümü kısa, areolası geniş ve kabarıktır. Ergenlikteki gelişim sırasında ortaya çıkan bir farklılıktır, sağlığa zararı yoktur ve kanser riskini artırmaz.
Meme dokusu kas içermediği için egzersizle şekli değişmez. Göğüs kası çalışmak memeyi biraz öne taşıyabilir ve duruşu düzeltebilir, ama sarkmış bir memeyi dikleştirmez. Yoğun spor vücut yağ oranını düşürürse meme küçülebilir.
Sarkmayı en çok etkileyen şeyler gebelik sayısı, kilo değişimleri, yaş ve sigara kullanımıdır. Çalışmalar emzirmenin kendisinin bunlardan daha az belirleyici olduğunu gösteriyor. Emzirme sonrasında memenin bir miktar boşalması ise gebeliğin doğal bir sonucudur.
Sütyen kullanmanın sarkmayı önlediğine dair güçlü bir kanıt yok. Yine de koşu ve zıplama gibi hareketli sporlarda iyi oturan bir spor sütyeni memenin hareketini azaltır ve konfor sağlar. Büyük memelerde doğru destek sırt ve omuz yükünü hafifletebilir.
Meme şekillerinin çoğu doğal farklılıktır ve tedavi gerektirmez. Belirgin asimetri, tüberöz meme, ağrıya yol açan büyük meme ya da günlük yaşamı etkileyen sarkma, kişi isterse estetik ya da işlevsel açıdan değerlendirilebilir. Karar kişinin şikayetine ve muayene bulgularına göre verilir.
Evet, planlamanın temelidir. Meme tabanının genişliği, meme uçlarının yönü, iki meme arasındaki mesafe ve sarkma derecesi; protez seçimini, dikleştirme gerekip gerekmediğini ve kesi desenini belirler. Aynı hacim farklı meme tiplerinde farklı sonuç verir.
İlk dört saat, ilk gün ve ilk hafta neler yapılmalı, neler yapılmamalı? Eğilmek, spor, banyo, masaj ve kahve konusundaki soruların gerçek cevapları.
Botoksun etkisi gün gün nasıl başlar, ne zaman tam oturur, kaç ay sürer? Etkiyi kısaltan faktörler ve tekrar zamanlamasının nasıl belirlendiği.
Masseter kası neden büyür, botoks diş sıkmayı gerçekten azaltır mı, çene hattı ne kadar incelir? Etki süresi, riskler ve kimlere uygun olduğu.